Bir Devir Kapandı

Günümüz insanının hayatında sosyal paylaşım ağalarının ne kadar yer ettiğini hepimiz biliyoruz. Ancak kaç kişi dünyanın ilk sosyal paylaşım ağını kuranın bir Türk olduğunu bilirdi ki. Dünyanın ilk sosyal paylaşım ağı olarak kabul edilen “orkut”, şimdilerde google’da çalışan Orkut Büyükökten tarafından 2004 yılındı kuruldu. 2011 yılına kadar dünyanın en geniş hedef kitlesine sahip sosyal paylaşım ağı olan Orkut, Facebook’un giderek popülaritesini arttırmasıyla beraber sıkıntılar günler yaşamaya başlamıştı.

Özellikle Güney Amerika’da ve Hindistan’da geniş bir takipçi kitlesi olan Orkut, bugün itibariyle yayın hayatına son veriyor. Yeterli düzeyde aktif kullanıcısı kalamadığı için yayın hayatına son vereceğini açıklamalarıyla birlikte, bir devrin kapandığı ortaya çıktı. Bir Türk girişimcinin Silikon Vadisinde ulaştığı bu başarı her kesime ders olacak nitelikte. Yenilenmesi zor olan bu başarının sahibi olan Orkut Büyükökten blog sayfasında yaptığı açıklamada “Enerjimizi ve kaynaklarımızı başka sosyal platformlarda kullanmak için bu kararı aldık” diyerek, Orkut’un yayın hayatına son verileceğini duyurdu. Sosyal medya uzmanlığı sertifika programı çevresinde dahi bolca anlatılan ve örneklenen bir ağın kaybolması çok endişe verici.

Bu kadar kapsamlı bir sosyal platform’un daha sosyal ağlar hakkında hiçbir şey bilinmezken, ulaştığı başarıyı göz önüne alacak olursak. Bir devri başlatan ya da bu sosyal ağlara öncülük eden bir sistemin yayın hayatının bu kadar kısa sürmesi çok kötü bir durum. Sosyal medya eğitimi olmadan bu kadar yol alabilen birisinin burada kalacağını düşünmüyorum.

Google’ın Başı Dertte

Arama motoru devi Google, 2005 yılından bu yana Kütüphane Projesi kapsamında milyonlarca kitabı dijital ortama aktararak okuyuculara online kitap okuma imkanı sunuyor. Ancak Amerika merkezli Yazarlar Birliği, internet devi Google’a telif hakları nedeni ile bir dava açarak haklarını savunmakta kararlı olacaklarını açıkladı.

Servisleri ile internet kullanıcılarına kolaylıklar sağlayan Google, kocaman bir arşive sahip. Yazarlar Birliği'nin açtığı davaya cevaben, ''Kütüphane Projesi'' ’nin artık basılmayan ve piyasada bulunamayan kitaplara ulaşmak isteyenlere yardımcı olmak amacı ile oluşturulduğunu savunan ve yazarların telif haklarına aykırı hareket etmediklerini açıklayan Google, bu projenin bir çeşit kamu hizmeti olduğunun da altını çizerek, insanlara daha fazla kitap ulaştırmayı amaçladıklarını belirtti. 

Telif haklarının gasp edildiğini savunan yazarlar ise sadece edebiyatçıların değil, bu proje nedeni ile tüm sanat dallarına mensup sanatçıların sömürüldüğünü savunmaya devam ediyor. Mahkemenin Google lehine karar aldığı davayı temyize taşımaya hazırlanan Yazarlar Birliği, beraberinde onlara destek veren bir çok yazarın imzası ile birlikte Google’ın kendilerine telif hakkı ödemesi konusunda ısrar ediyor.

Şimdiye kadar 20 milyondan fazla kitabı tarayarak paylaşan Google bundan sonra ne yapar bilemiyoruz ama bu tartışmadan karlı bir şekilde çıkacak tek tarafın okuyucular olacağını düşündüğümüzü de söylemeden geçemeyeceğiz.